ป่าชุมชนบ้านนาหวาย

หมู่ 8 ต.บ่อแก้ว อ.นาหมื่น จ.น่าน

 “สร้างป่า สร้างต้นน้ำที่ยั่งยืน”

 

จุดเด่น : ชุมชนต้องการสร้างเส้นทางศึกษาธรรมชาติ เพื่อพัฒนาเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ 
รวมถึงการพัฒนาเป็นแหล่งสมุนไพรของชุมชน และสร้างฝายชะลอความชุ่มชื้นเพื่อเพิ่มความชุ่มชื้นให้แก่พื้นที่
 
 

 พื้นที่แปลงปลูกที่ 1 

พื้นที่ปลูก : 80 ไร่ (จำนวนต้นไม้ 16,000 ต้น)
พันธุ์ไม้ที่ต้องการปลูก :
- ไม้ยืนต้น เช่น ประดู่ แดง สัก ยางนา มะค่าโมง งิ้วดอกแดง คู กวาว
- ไม้ผล เช่น มะม่วงหิมพานต์ มะขามป้อม มะขามเปรี้ยว มะไฟ มะม่วบงแก้ว มะม่วงโชคอนันต์

_____________________________________________________________

เนื้อที่ป่าชุมชน : 520 ไร่
ได้รับอนุมัติจากกรมป่าไม้ : ต่ออายุป่าชุมชน 21 มกราคม พ.ศ. 2562
​ประเภทป่า : ป่าสงวนแห่งชาติ ป่าฝั่งขวาแม่น้ำน่านตอนใต้
ระยะทางจากกุรงเทพ : 587 กิโลเมตร
ระยะเวลาเดินทางจากกรุงเทพ : 9 ชั่วโมง 45 นาที

---------------------------------------------------------------------------------------------

   | เริ่มปลูก : กรกฎาคม 2564

   | พื้นที่ปลูก : 80 ไร่ (แปลงปลูกที่ 1)

   | ความสูง : 40 - 60 เซนติเมตร ณ เดือนกรกฎาคม 2564

   | อัตราการรอดตายของต้นไม้ : NA

---------------------------------------------------------------------------------------------

Update : การสนับสนุน การปลูก การดูแลและติดตามผลการเติบโต

---------------------------------------------------------------------------------------------

การสนับสนุนจากองค์กรภาคธุรกิจ

ป่าชุมชนบ้านนาหวาย หมู่ 8 ต.บ่อแก้ว อ.นาหมื่น จ.น่าน ได้รับการสนับสนุนทุนเพื่อปลูกต้นไม้จำนวน 80 ไร่ จากองค์กรภาคตลาดทุน ประกอบด้วย ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย สมาคมบริษัทหลักทรัพย์ไทย (ASCO) สมาคมบริษัทจัดการลงทุน (AIMC) หลักทรัพย์จัดการกองทุนกสิกรไทย (KAsset) และบริษัท เดอะมอลล์ กรุ๊ป จำกัด (The Mall) ร่วมเป็นพันธมิตรสนับสนุนงบประมาณแก่โครงการ Care the Wild โดยมีกรมป่าไม้ ยื่นความจำนงเป็นองค์กรผู้ปลูกโดยทำงานร่วมกับคณะกรรมการป่าชุมชนบ้านนาหวาย ซึ่งมีผู้ใหญ่สมหวัง แสงวันเพ็ญ ประธานคณะกรรมการป่าชุมชนฯ และสมาชิกหมู่ 8 จำนวน 165 ครัวเรือน ร่วมปลูกป่าและติดตามรายงานผลการเติมโตของพื้นป่าแห่งนี้ตลอดระยะเวลา 6 ปี โดยมีผลลัพธ์ต้นไม้มีอัตราการรอดตาย 100 % ตามเป้าหมายโครงการ

 

การสำรวจพื้นที่ร่วมกัน

เมื่อ 23 พฤศจิกายน 2563 ทีมงานโครงการ Care the Wild กรมป่าไม้ ร่วมสํารวจพื้นที่ปลูกป่า และศักยภาพชุมชน มีการถอดบทเรียนร่วมกันกับคณะกรรมการและสมาชิกของป่าชุมชนบ้านนาหวาย สภาพโดยรวมของป่าชุมชนบ้านาหวาย มีกรมป่าไม้เสนอเป็นองค์กรผู้ปลูกโดยมีพื้นที่เพื่อปลูกป่าในโครงการ Care the Wild จำนวนเนื้อที่ รวม 100 ไร่ แบ่งเป็น 2 แปลง คือแปลงที่ 1 จำนวน 80 ไร่ ตั้งอยู่ที่บริเวณห้วยฮ้อ ลักษณะพื้นที่เป็นภูเขาสูงชันสลับซับซ้อน ระยะทางประมาณ 33 กิโลเมตร มีระดับความสูง 600 - 650 เมตร จากระดับน้ำทะเล และแปลงที่ 2 จำนวน 20 ไร่ อยู่ในเขตป่าชุมชนเพื่อการอนุรักษ์ พื้นที่ดอยเขาลม พื้นที่ดำเนินการโครงการปลูกป่า Care the Wild พื้นที่ป่าชุมชนบ้านนาหวายนี้สร้างประโยชน์ เป็นป่าต้นน้ำไหลสู่แม่น้ำน่าน และเป็นแหล่งน้ำสำหรับอุปโภค และการเกษตรให้กับหมู่บ้านและชุมชนข้างเคียงที่มีพื้นที่ทำเกษตรกรรมอยู่ติดกัน โดยปลูกมะม่วงหิมพาน มะขามเปรี้ยว ข้าวโพด ยางพารา เป็นอาชีพ โดยใช้น้ำจากแหล่งต้นน้ำนี้ร่วมกัน

 

 

สภาพพื้นที่ป่าชุมชมบ้านนาหวาย มีสภาพพื้นที่เป็นที่ลาดชัน มีพื้นที่ป่าชุมชนรวม 520 ไร่ ในความดูแลของคณะกรรมการป่าชุมชนบ้านนาหวาย

    

 

 

สำรวจพื้นที่ปลูกป่า และประชุมร่วมกับผู้นำชุมชนเพื่อวางแผนการปลูกป่าเพิ่มพื้นที่สีเขียว และเป็นต้นน้ำเพื่อการเกษตรรวมทั้งแหล่งอาหารจากป่า แก่ชุมชนที่อาศัยในบริเวณป่าชุมชนและชุมชนใกล้เคียง

 

กระบวนการปลูก และการบริหารจัดการน้ำ

ป่าชุมชนบ้านนาหวายได้รับการสนับสนุนทุนเพื่อปลูกต้นไม้ จำนวน 80 ไร่ ในแปลงที่ 1 โดยเมื่อวันที่ 27 พฤษภาคม 2564 ทีมกรมป่าไม้ หัวหน้าศูนย์ส่งเสริมวนศาสตร์ชุมชนที่ 9 (ลำปาง) และชุมชนบ้านนาหวาย ได้ร่วมประชุมวางแผนการปลูก เตรียมการปลูก และดำเนินการปลูกได้ครบ 80 ไร่ เป็นไปตามแผนที่กำหนด เมื่อต้นเดือนกรกฎาคม 2564 ที่ผ่านมา 

 

 

ภาพแผนผังการวางแผนปลูกต้นไม้และวางระบบน้ำตามหลักวิชาการ โดยแบ่งโซนการปลูกเป็น 4 โซน จำนวนต้นไม้ต่อ 1 โซนเท่ากับ 4,000 ต้น รวม 17,000 ต้น

 

ทำทางเส้นทางตรวจการณ์และขุดแต่งบริเวณจัดทำฝายแหล่งน้ำต้นทุน เพื่อใช้สูบขึ้นไปยังแทงก์เก็บน้ำด้านบน และปล่อยน้ำไปตามสายยางของระบบน้ำหยดที่ออกแบบและจัดวางอย่างเป็นระบบ ให้สามารถหล่อเลี้ยงต้นกล้าไม้ที่ปลูกใหม่ให้ชุ่มชื้น ในช่วงฝนแล้งหรือขาดฤดูเป็นเวลานานเพื่อให้มั่นใจว่ากล้าไม้ที่ปลูกในช่วง 1-2 ปีแรก มีอัตรารอดตายมากที่สุด

 

เมื่อต้นเดือนมิถุนายน 2564 ที่ผ่านมา ดำเนินการขุดฝายซึ่่งพบว่ามีน้ำขังเพิ่มขึ้น โดยจะขุดให้ถึงชั้นหิน เพื่อเพิ่มปริมาณน้ำ เพื่อเชื่อมต่อระบบน้ำซึ่งแบ่งเป็น 4 โซน

ตามแนวปลูกแต่ละเส้นห่างกัน 2 เมตร ​

 

ติดตั้งปั๊มน้ำ เพื่อสูบน้ำจากบริเวณฝายไปยังจุดพักน้ำระยะห่างระหว่างฝายและจุดพักน้ำราว 520 เมตร

 

ผู้ใหญ่บ้านและครอบครัวสมาชิกชุมชนบ้านนาหวาย เตรียมพื้นที่บริเวณแปลงปลูก เช่น กำจัดวัชพืช เตรียมหน้าดิน ขุดแนวขัั้นบันได

 

พื้นที่บริเวณแปลงปลูกก่อนและหลังการเตรียมพื้นที่

 

จัดเตรียมไม้หลักสเต็กไม้ไผ่ เพื่อใช้เป็นแนวทางในการปลูกต้นไม้

 

ตั้งจุดอนุบาลเพื่อเตรียมพร้อมปลูกและลดการตายของกล้าไม้ เตรียมกล้าพันธุ์ จำนวน 17,000 กล้า โดยกล้าพันธ์ุที่เลือกปลูกในพื้นที่เป็นการไม้ที่ชุมชนบ้านนาหวายต้องการปลูก แบ่งออกเป็น 11 ชนิด คือ ประดู่ งิ้วแดง แดง มะค่าโมง มะขามเปรี้ยว สัก มะม่วงแก้ว ยางนา มะม่วง โชคอนันต์ มะขามป้อม มะไฟ เป็นกล้าไม้ข้ามปี สูง 40 – 60 ซ.ม.  

   

ปลูกพืชคลุมดิน ประเภทกล้วยน้ำว้าเป็นพืชสนบัสนุนแนวทางการทำงานเพื่อเป็น Food Bank  และหญ้าแฝกตลอดแนวเส้นทางตรวจการณ์ที่ขุดใหม่ เพื่อช่วยเรื่องการคุลมน้ำให้ดินมีความชื้นมากยิ่งขึ้นและป้องกันดินถล่ม (Land Slide) และมีแนวคิดจะปลูกถั่วมะแฮะ เป็นไม้พุ่ม ใช้เป็นพี่เลี้ยงคลุมดิน และ มวลชีวภาพ (Biomass) โดยจะปลูกในช่องระหว่างแถว 4 เมตร  ถั่วมะแฮะ มีอายุ 4 ปี จะตายไปเมื่อต้นไม้ขึ้นแข็งแรงแล้ว และยังสามารถขายผลผลิตสร้างรายได้ให้กับชุมชนอีกด้วย

 

ปักหลักหมายแนวโดยใช้เชือกลากเป็นแถว

 

 

ขุดแต่งแนวคอนทัวร์ เพื่อแบ่งพื้นที่ให้ต้นไม้เติบโตได้ดีในบริเวณพื้นที่แปลงปลูกที่มีสภาพภูมิประเทศ บริเวณภาคเหนือ ซึ่งมีความลาดชัน

 

สมาชิกชุมชนบ้านนาหวาย ร่วมลงพื้นที่เพื่อปลูกต้นไม้ และแบ่งความรับผิดชอบในการดูแลแต่ละโซนเพื่อติดตามผลการปลูก และควบคุมระบบน้ำ

ให้เข้าถึงต้นไม้ที่ปลูกใหม่ทุกต้น และสามารถรองรับการเติบโตของต้นไม้อย่างมีประสิทธิภาพ

 

 

ชุมชนบ้านนาหวาย ร่วมกำจัดวัชพืชแปลงปลูกหลังการปลูก พร้อมปลูกทดแทนกรณีต้นไม้ที่ปลูกตาย

 

ผลสำเร็จการปลูกป่าจำนวน 80 ไร่ แล้วเสร็จเมื่อวันที่ 12 กรกฎาคม 2564

ชุมชนบ้านนาหวายบำรุงดูแลรักษาต้นไม้ เพื่อให้ต้นไม้มีอัตราการรอดตายสูงสุด และดูแลต่อเนื่องเป็นเวลา 6 ปี และมีการปลูกซ่อมเสริมกรณีต้นไม้ตาย โดยมีเป้าหมายต้นไม้ที่ปลูกมีอัตราการรอด 100%

 

ผลลัพธ์ต่อชุมชน และสิ่งแวดล้อม

จากการสนับสนุนของภาคธุรกิจ ในการระดมทุนเพื่อปลูกต้นไม้ในป่าชุมชนบ้านนาหวายซึ่งมีอาณาเขตครอบคลุม 550 ไร่ สร้างผลสำเร็จการปลูกป่าจำนวน 80 ไร่ ด้วยต้นไม้กว่า 16,000 ต้น ช่วยลดปริมาณก๊าซเรือนกระจกได้ 144,000 กิโลกรัมคาร์บอนไดซ์ออกไซต์เทียบเท่า และเป็นแหล่งอาหาร เพิ่มพื้นที่ป่าลดแล้ง เพิ่มความสมบูรณ์ให้แหล่งต้นน้ำไหลสู่แม่น้ำน่าน สร้างประโยชน์ให้กับชุมชนบ้านนาหวาย หมู่ 8 ซึ่งมีสมาชิก 165 ครัวเรือน ต.นาทนง รวม 10 หมู่บ้าน ประมาณ 1,500 ครัวเรือน  ต.บ่อแก้ว รวม 14  หมู่บ้าน กว่า 2,500 ครัวเรือน อีกทั้งยังส่งผลให้ได้ใช้ประโยชน์จากต้นน้ำเพื่อการเกษตรที่สมบูรณ์ สร้างพืชเศรษฐกิจให้ชุมชน สร้างอาชีพจากเกษตรแปรรูป  เช่น มะขามแช่อิ่ม  เม็ดมะม่วงหิมพานต์ เป็นต้น ซึ่งเป็นอาชีพหลักของเกษตรกรในพื้นที่แห่งนี้อีกด้วย

 

การติดตามผลการปลูกครั้งที่ 1  #  12 มกราคม 2565 (โปรดติดตามข้อมูล...)

 

การติดตามผลการปลูก ครั้งที่ 2  #  30 กรกฎาคม 2565 (โปรดติดตามข้อมูล...)

 

 พื้นที่แปลงปลูกที่ 2 ” (อยู่ระหว่างการระดมทุน)

พื้นที่ปลูก : 20 ไร่ สภาพป่าเป็นพื้นที่ที่เหมาะสมกับการเพาะปลูกและคนในชุมชนมีความเข้มแข็งในด้านการรักษาดูแลรักษาป่า

พันธุ์ไม้ที่ต้องการจะปลูก :
- ไม้ป่ายืนต้น ได้แก่ ไม้ประดู่ ไม้มะค่าโมง ไม้พยุง งิ้วดอกแดง ไม้สัก มะขามป้อม ต๋าว
- พืชวนเกษตร และ ไม้ผล ประเภทต้นไม้ ได้แก่ มะม่วง มะขามเปรี้ยวฝักยักษ์ มะม่วงหิมพานต์ ไผ่ซางหม่น เงาะ ลิ้นจี่ ลาไย อโวคาโด้ กาแฟ

_____________________________________________________________

เนื้อที่ป่าชุมชน : 520 ไร่
สถานะป่า : ป่าชุมชนตามพระราชบัญญัติป่าชุมชน พ.ศ. 2562
ระยะทางจากกุรงเทพ : 616 กิโลเมตร
ระยะเวลาเดินทางจากกรุงเทพ : 9 ชั่วโมง 20 นาที


(ผู้ที่สนใจในการร่วมสร้างผืนป่าร่วมกับโครงการ Care the Wild “ปลูกป้อง” สร้างป่าด้วยใจ เพื่อสร้างสมดุลในระบบนิเวศ สามารถติดต่อได้ที่  ของเว็บไซต์ SET Social Impact ร่วมเป็นสื่อกลางในการสร้างป่าเพื่อสิ่งแวดล้อมที่ดี)

 
ผู้เข้าชม  298